اشکال ژئومورفولوژی و فرآیند های حاکم بر آن منشاء بسیاری از مخاطرات و منابع محیطی هستند، همچنین با توجه به شکل-گیری صنعت و علم ژئومورفوتوریسم و در نهایت پایه ای بودن مطالعه این اشکال برای طرح های عمرانی، ضرورت تهیه چنین نقشه ها بیشتر می شود. با گسترش استفاده از علوم مکانی همانند سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، و کاربرد آن در مطالعات علوم زمین در این تحقیق از تصاویر سنجنده OLI برای تهیه نقشه دره، تیغه، مخروط افکنه و واریزه استفاده شد. و با استفاده از روش تفسیر بصری اشکال موردنظر استخراج شدند. نتایج با تصاویر لایه World Imagery ازArc GIS Online مقایسه شد و چهار پارامتر صحت، دقت، کیفت و کاپا برای آن محاسبه شد. و نتایج بدین صورت بدست آمد، صحت کل 80 درصد، دقت کل 62.01 درصد، کیفیت 53.78 درصد و ضریب کاپا 49.74 درصد بود. از نتایج بدست آمده مشخص گردید که موفقیت تشخیص تمامی عواض بجز واریزه درحد قابل قبولی بوده است. با توجه به ضریب کاپا مشخص می شود که قطعه بندی انجام شده برای استخراج عوارض در حد متناسبی است.

رشد اقتصادی به عنوان یکی از اجزاء مهم توسعه اقتصادی محسوب می شود، از طرفی آزاد سازی تجاری با درجه پیوستن هر کشور به اقتصاد جهانی طی زمان، مقوله ای است که مورد توجه اقتصاددانان کشورهای مختلف جهان می باشد. بنابراین در این مطالعه به بررسی عوامل تاثیر گذار بر رشد اقتصادی از جمله آزاد سازی تجاری پرداخته شده است. برای این منظور، از آمار سری زمانی طی سال های 1360 تا 1393 و با استفاده از مدل خود همبستگی با وقفه توزیع شده (ARDL) استفاده شد. همچنین برای بررسی رابطه علیت میان آزاد سازی تجاری و نرخ رشد اقتصادی در بلند مدت و کوتاه مدت از آزمون علیت مدل تصحیح خطا استفاده شد. نتایج حاصل از این مطالعه نشان دهنده تاثیر مثبت و معنی دار متغیرهای؛ سرمایه گذاری کل، تعداد کل نیروی کار و شاخص آزاد سازی تجاری بر نرخ رشد اقتصادی در کوتاه مدت و بلند مدت است. همچنین با استفاده از آزمون والد بر روی ضرایب مدل تصحیح خطا به این نتیجه دست یافته شد که همواره در کوتاه مدت و بلند مدت رابطه علیت از آزاد سازی تجاری به نرخ رشد اقتصادی وجود دارد.

تعیین نیاز آبی گیاهان از عوامل مؤثر در برنامه ریزی دقیق آبیاری است. ضریب گیاهی به عنوان نماینده ویژگی های گیاهان مختلف در معادله محاسبه تبخیر-تعرق گیاهی دارای اهمیت بسیار است. محاسبه این ضریب با روابط و روش های موجود هزینه بر و زمان بر بوده و اطلاعات حاصل از این روش ها به صورت نقطه ای گزارش می شود، در حالیکه امروزه یافتن روش های محاسبه ضریب گیاهی در سطوح گسترده مورد توجه می باشد. در این میان روش های مبتنی بر سنجش از دور مورد استقبال بسیاری از پژوهشگران قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف برآورد ضریب گیاهی(Kc) و شاخص سطح برگ (LAI) برنج در مراحل مختلف زراعی با استفاده از سنجنده OLIانجام شد. بدین منظور، داده های شاخص سطح برگ در مراحل مختلف رشد طی دو فصل زراعی (1394-1393) و (1395-1394) از دو قطعه شالیزار 65 و 15 هکتاری در شمال شهرستان ساری مورد استفاده قرار گرفت. مقدار متوسط ضریب گیاهی برآورد شده در مراحل نشا، پنجه زنی، خوشه دهی و رسیدن به ترتیب 92/0، 24/1، 19/1 و 12/1 به دست آمد که نشان از وجود رابطه خطی بین این ضریب و شاخص تفاوت نرمال شده گیاهی(NDVI)دارد (97/0 r >). نتایج نشان می دهد که شاخص NDVIبرآوردگر خوبی برای ضریب گیاهی برنج است. هم-چنینشاخص رشد برنج (RGVI)نیز در تمامی مراحل دارای ضریب همبستگی 93/0 r > بود. براساس یافته-ها، شاخص رشد برنج(RGVI) برآوردگر خوبی برای تعیین شاخص سطح برگ (LAI) محسوب می شود و تقریباً در تمامی مراحل رشد گیاه، بیش از 90 درصد تغییرات مقدار شاخص سطح برگ را پیش بینی می-نماید.

تحقیق حاضر با هدف بهبود دقت ارزیابی شوری خاک با استفاده از تصویر ماهواره ای لندست سنجنده OLI مربوط به تاریخ 5 خرداد 1394 و پارامترهای توپوگرافی در منطقه شرق اصفهان انجام شد. داده های زمینی با استفاده از روش نمونه برداری تصادفی از 29 سایت نمونه برداری از عمق 30-0 سانتی متر در نیمه دوم اردیبهشت 1394 جمع آوری شد. شاخص های طیفی مانند باندهای سنجنده OLI، شاخص های شوری SI1، SI2 و SI3، شاخص های خاک SBI و SCI، شاخص های پوشش گیاهی NDVI و RVI با انجام پردازش ها و محاسبات لازم از تصویر زمین مرجع شده به دست آمدند. عوارض توپوگرافی شامل درصد شیب، جهت شیب و ارتفاع از سطح دریا از مدل رقومی ارتفاع (DEM) منطقه استخراج شدند. سپس مدل برآورد شوری با استفاده از رگرسیون خطی به روش گام به گام تهیه شد. نتایج تجزیه و تحلیل رگرسیونی نشان داد که در سطح آماری 99 درصد همبستگی معنی داری بین EC نمونه های خاک سطحی، ارتفاع از سطح دریا و باند 4 وجود دارد (R2=0.68). نقشه شوری به دست آمده از مدل رگرسیونی نشان می دهد که میزان شوری در منطقه بسیار بالاست به طوری که بیش از 70 درصد از مساحت منطقه دارای غلظت نمک بیش از 60 دسی زیمنس بر متر است. در نهایت اعتبار مدل با استفاده از 20 درصد نمونه ها ارزیابی شد. نتایج نشان داد که مدل می تواند با RMSE برابر با 6.54 دسی زیمنس بر متر شوری خاک را برآورد کند. بر اساس نتایج پژوهش، نتیجه گیری می شود که استفاده از پارامتر ارتفاع از سطح دریا در کنار داده های ماهواره ای در مطالعات شوری خاک منطقه مطالعاتی سودمند بوده و سبب بهبود دقت ارزیابی می شود.

کلزا منبع روغن خوراکی است و کشت آن در ایران و جهان رو به رشد می باشد. در زمینه تخمین عملکرد کلزا به وسیله سنجش از دور تحقیقات کمی صورت گرفته است. در سال زراعی 96-95 با هدف پیش بینی عملکرد کلزا به وسیله ماهواره لندست 8، سنجنده OLI، سه مزرعه کشت این محصول مورد ارزیابی قرار گرفت. تصاویر ماهواره ای در پنج مرحله قبل از گل دهی، اوایل گل دهی، اوج گل دهی، رسیدگی سبز و رسیدگی خشک پردازش گردید و تعدادی از شاخص های گیاهی براساس نسبت بین باندها استخراج گردید. محدوده شبکه ای پیکسل های مزارع تعیین گردید و برای افزایش دقت تعیین موقعیت پیکسل ها در مزارع از سیستم موقعیت یابی جهانی سینماتیک زمان واقعی (RTKGPS) استفاده گردید. نمونه برداری از داخل پیکسل های مزارع در هنگام برداشت انجام گردید و عملکرد دانه کلزا اندازه گیری گردید. در مجموع از سه مزرعه مورد مطالعه 28 پیکسل برای پیاده سازی مدل های پیش بینی و نیز اعتبارسنجی آنها اخذ شد. از مدل های رگرسیونی خطی ساده و چند متغیره برای ارزیابی ارتباط بین عملکرد کلزا و شاخص های گیاهی استفاده گردید. نتایج نشان داد براساس مدل رگرسیون خطی ساده، بین مراحل رشد، بالاترین ضریب تبیین (R2) در هر یک از شاخص های گیاهی به یکی از دو مرحله اوج گل دهی و رسیدگی سبز تعلق داشت. ضریب تبیین در تمام شاخص های گیاهی، در مرحله قبل از گل-دهی ضعیف (پایین تر از 10 درصد) و در دو مرحله اوائل گل دهی و رسیدگی خشک نسبتاً متوسط (52-24 درصد) بوده است. براساس این مدل، در مرحله اوج گل دهی شاخص تفاضل نرمال شده زردی (NDYI) با 67 درصد و در مرحله رسیدگی سبز شاخص نسبت پوشش گیاهی (RVI) با 64 درصد بالاترین ضریب تبیین را نسبت به سایر شاخص های گیاهی کسب کرده اند. با به کارگیری مدل رگرسیون خطی چند متغیره گام به گام با چهار باند مرئی و مادون قرمز نزدیک به عنوان ورودی، بهترین مدل پیش بینی عملکرد کلزا در مرحله گل دهی با ضریب تبیین 78 درصد و میزان اعتبارسنجی 74 درصد به دست آمد.

بررسی تغییرات کاربری اراضی، یکی از مهم ترین جنبه های مدیریت منابع طبیعی و بازنگری در تغییرات محیطی است. با افزایش نیاز به تامین مواد غذایی و ملزومات زندگی بشر، تغییراتی در سطح زمین ایجاد می شود که می تواند موجب تخریب اراضی و منابع موجود در آن گردد. این تغییرات، در اثر تقابل نیازهای همیشگی جوامع انسانی و محیطی با زمین ایجاد می شود. در تحقیق حاضر با استفاده از تکنیک سنجش از دور، تغییرات کاربری اراضی منطقه طارم (در شمال غرب ایران) در بازه زمانی بین سال های 1393 تا 1396 با استفاده از تصاویر لندست 8 مورد پایش قرار گرفت. تصحیحات اتمسفری به وسیله الگوریتم FLAASH در نرم افزار ENVI 5. 3 انجام شد و از روش طبقه بندی نظارت شده حداکثر درست نمایی، برای تولید نقشه های کاربری اراضی در پنج طبقه (شامل اراضی بایر، جنگل و باغ، پهنه سنگی، زراعت و پیکره آبی) استفاده گردید. نتایج نشان داد که نقشه های تهیه شده برای سال های 1393 و 1396، به ترتیب دارای دقت کلی 16/92 و 19/89 درصد بود. آماره کاپای این تصاویر نیز به ترتیب 89/0 و 85/ محاسبه شد که در محدوده قابل قبول می باشد. در منطقه طارم، بیش ترین مساحت محدوده مطالعاتی، متعلق به پهنه کوهستانی است (بیش از 70 درصد مساحت منطقه) و مشخص گردید که بیش ترین تغییرات در کاربری اراضی (کاهش 83 کیلومتر مربع)، متعلق به اراضی بایر و مراتع بود که در طی سه سال، تبدیل به باغات گردیده و در آنها درختکاری (عموما درخت زیتون، گردو و انار) انجام شده است. علت تغییرات ذکر شده، رهاسازی آب از سد بالادست منطقه مورد مطالعه بود.

پوشش گیاهی به عنوان شاخص مهم در مدیریت مراتع، نقش بسزایی را در فرایندهای اکولوژیکی ایفا می نماید. با توجه به نبود مدل برآورد تاج پوشش سبز گیاهی در مرتع مرجن بروجن با هدف بررسی تغییرات زمانی تاج پوشش گیاهی، تحقیق حاضر انجام شد. در تکمیل تحقیقات گذشته، در این تحقیق سعی شد اثر دوره رویشی گیاه و اثر زمان در مدل برآورد تاج پوشش سبز گیاهی حذف شده، در نتیجه مدلی ارائه شد که در تمام فصل رویش و برای زمان هایی هم که نمونه زمینی موجود نبود قدرت برآورد مناسبی را داشت. بدین منظور، تاج پوشش سبز گیاهی در 19 نقطه نمونه برداری (در هر نقطه 5 کوادرات) در طول ترانسکتی به طول 10 کیلومتر اندازه گیری شد. اندازه گیری ها طی 4 دوره عملیات صحرایی تکرار شد. سپس 12 شاخص گیاهی محاسبه شد. با استفاده از رابطه رگرسیونی بین تاج پوشش زمینی حاصل از 4 دوره نمونه برداری و شاخص های گیاهی، مدل برآورد تاج پوشش سبز گیاهی تهیه، سپس این مدل برای تولید نقشه درصد تاج پوشش در 4 دوره زمانی دیگر هم که نمونه زمینی در دست نبود نیز تعمیم داده شد. نهایتاً نقشه تاج پوشش در 8 دوره زمانی طی فصل رویش از فروردین الی شهریور تهیه گردید. طبق نتایج، شاخص های گیاهی مقاوم به شرایط جوی، بهبود یافته و همچنین شاخص گیاهی مقاوم به شرایط جو و خاک با ضرایب تبیین 80/0 بهترین ارتباط را با تاج پوشش گیاهی دارند. به طور کلی نتیجه گیری می شود، دست یابی به مدل برآورد پوشش گیاهی که در تمام فصل رویش مورد استفاده قرار بگیرد با استفاده از داده های سنجنده OLI در این مناطق امکان پذیر می باشد. مطابق با نقشه های پوشش بدست آمده در 8 دوره زمانی، مرتع مرجن در اردیبهشت ماه در اوج رویش میباشد. بیشترین مساحت منطقه از نظر میزان تغییرات پوشش طی فصل رویش، در طبقه تغییرات کم می باشد. در بازه زمانی فروردین الی اواخر اردیبهشت طبقات افزایشی در منطقه مشهود است ولی پس از این بازه، طبقات کاهشی در منطقه غالب می-باشد.

شوری یکی از عوامل مهم محدودیت کاربری اراضی در مناطق خشک و نیمه خشک است که می تواند با تغییر نوع تاج پوشش و زیست توده گیاهی، باعث کاهش تولیدات منابع طبیعی شود. در این پژوهش برای انتخاب بهترین شاخص ماهواره ای شوری از تصاویر ماهواره ای لندست (سال 2014) استفاده شد. نمونه برداری از عرصه در شهریورماه سال 1393 انجام شد. به این منظور ابتدا با استفاده از 77 نقطه اندازه گیری، نقشه های پراکنش سدیم، منیزیم، پتاسیم، کلسیم، هدایت الکتریکی و اسیدیته به روش درون یابی کریجینگ در نرم افزار ArcGISÒ9.3 تهیه گردید. سپس با استفاده از روش رگرسیون فضایی، همبستگی بین نقشه های تولید شده با 10 شاخص به دست آمده از تصاویر ماهواره ای لندست مورد بررسی قرار گرفت. همچنین نقشه های پراکنش سدیم، پتاسیم، منیزیم، کلسیم، هدایت الکتریکی، اسیدتیه، شوری و قلیائیت تهیه و مدل های رگرسیونی مناسب ارائه گردید. نتایج نشان می دهد که برای آشکارسازی پراکنش هدایت الکتریکی و سدیم، با توجه به ضریب همبستگی شاخص های شوری و شاخص شوری ملایر مناسب است. همچنین جهت آشکارسازی پراکنش منیزیم، کلسیم و پتاسیم در منطقه مورد مطالعه به دلیل بالا بودن ضریب همبستگی به میزان 0.88 می توان از شاخص شوری استاندارد شده استفاده کرد. نتایج نشان می دهد که به دلیل معنادار نبودن رگرسیون فضایی مربوط به مطالعه قلیائیت خاک، امکان استفاده از این معادله ها وجود ندارد. همچنین نتایج نشان می دهد که به طور کلی برای بررسی عناصر اندازه گیری شده، می توان از شاخص شوری استاندارد شده استفاده کرد. با توجه به رابطه رگرسیونی بین شاخص های استخراج شده و نقشه های تهیه شده در مطالعات میدانی، مدل های بهینه برای تهیه نقشه های شوری منطقه مورد مطالعه، تعیین و کالیبره شدند. بر اساس اطلاعات ماهواره ای مدل های به دست آمده در این مطالعه برآورد مناسبی از عناصر مورد مطالعه داشتتند زیرا ضریب همبستگی آن ها قابل قبول است. با تکمیل، گسترش و بسط یافته های این تحقیق می توان به پهنه بندی اراضی با استفاده از تصاویر ماهواره ای و بدون نیاز به نمونه برداری پرداخت. این فن ضمن فراهم آوردن دقت بیشتر می تواند هزینه های نمونه برداری را نیز به حداقل برساند.

افزایش تولید محصول به تامین نیاز آبی گیاه وابسته است، لذا تخمین صحیح نیاز آبی گیاه نه تنها به تولید محصول کمک می کند، بلکه در مدیریت منابع آب نیز موثر است. بر همین اساس، هدف از پژوهش حاضر، بررسی نتایج تبخیر و تعرق گیاه مرجع چمن حاصل از اجرای مدل های متریک و سبال با تصاویر ماهواره های لندست هفت و هشت و ترا در دشت قزوین است. ابتدا برآوردهای مدل های متریک و سبال با مجموع 10 تصویر از تصاویر سنجنده MODIS ماهواره ترا و سنجنده  ETM+ماهواره لندستهفت با داده برداری های لایسیمتری گیاه مرجع چمن در سال 1380 مورد ارزیابی قرار گرفت. سنجنده MODIS با RMSE=1.91 ،R=0.88 و  SE=0.85میلی متر بر روز و سنجنده ETM+ با SE=0.09 ،RMSE=0.91 ،R=1.00 و انحراف از معیار 0.59 میلی متر بر روز در مدل متریک در مقایسه با مدل سبال در سطح معنی دار 95 درصد برآورد دقیق تری را نسبت به داده برداری های صورت گرفته توسط لایسیمتر نشان داده اند. سپس، نتایج مدل های متریک و سبال حاصل از تصاویر سنجنده  OLI & TIRSماهواره لندست هشت (به دلیل عدم وجود داده برداری لایسیمتری در زمان بررسی) با نتایج حاصل از اجرای مدل متریک بر روی سنجنده ETM+ ارزیابی شد. نتایج ارزیابی ها حاکی از آن است که مدل متریک با SE=0.29 ،RMSE=0.28 ،R=0.96 و انحراف از معیار 0.61 میلی متر بر روز نسبت به مدل سبال در سطح معنی دار 90 درصد، به عنوان مدل برتر برای برآورد تبخیر و تعرق گیاه مرجع در منطقه دشت قزوین قابل توصیه است.